وعدهء خود وفا كردى . حال تمام مالت را بردار كه مرا در آن حاجتى نيست ، و همه مال را به او رد نمود » . « 1 » ، « 2 » خواب بر سه‌گونه است : نويد الهى ، ترساندن از جانب شيطان ، پريشان در روايات آمده كه رؤيا بر سه وجه است ، چنانچه در روضهء كافى از امام جعفرصادق عليه السلام نقل كرده كه فرمود : « رؤيا بر سه وجه است : بشارت از جانب خداوند براى شخص مؤمن ، ترساندن از سوى شيطان و خوابهاى پريشان » . « 3 » آنچه از اين روايت فهميده مىشود اين است كه قسم دوّم غير از قسم سوّم است ؛ بنابر اين ، قسم سوّم ( خواب دروغ ) يا از غلبهء اخلاط « 4 » ناشى مىشود و يا از افكار و انديشه‌هاى گوناگون ولى ترساندن از سوى شيطان چنين نيست ، اگر چه هر

--> ( 1 ) - كافى : 8 / 362 / ح 552 ( 2 ) - مجلسى رحمه الله مىفرمايد : شايد مقصود از ايراد اين حكايت اين است كه اين زمان دورهء وفادارى نيست . و اگر تو زمان ظهور دولت حق را بدانى آشنايان و دوستان و برادرانى دارى كه به آنها باز مىگويى ، و خبر ميان مردم منتشر مىشود و به فساد بزرگى مىكشد ، و تعهد نگهدارى سرّ سودمند نيست ؛ زيرا تو بدان وفا نكنى براى آن كه هنوز دوران ترازو نيامده است . يا مقصود اين است كه تو خود برادران و آشنايانى دارى ، ببين با تو وفادارى مىكنند و در هيچ امرى با تو موافقند و چگونه امام در اين دوران ويران ظهور كند . يا مقصود اين است كه تو آشنايان و دوستانى دارى و مىتوانى بسنجى كه ممكن است از امام پيروى كنند تا امام قيام كند يا نه ؟ و ظهور امام مشروط به آمادگى عمومى براى اطاعت و فرمانبرى از اوست ( ترجمهء روضهء كافى : 2 / 310 ) ( 3 ) - كافى : 8 / 90 / ح 61 ( 4 ) - مقصود صفراء ، سوداء ، خون و بلغم است